| Atatürk`
ün Hayatı
Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selanik`te Kocakasım
Mahallesi, Islahhane Caddesi`ndeki üç katlı pembe evde doğdu.
Babası bir gümrük memuru olan Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde
Hanım`dır. Baba tarafından dedesi Hafız Ahmet Efendi XIV-XV.
yüzyıllarda Konya ve Aydın`dan Makedonya`ya yerleştirilmiş
Kocacık Yörüklerindendir. Annesi Zübeyde Hanım ise Selânik
yakınlarındaki Langaza kasabasına yerleşmiş eski bir Türk
ailesinin kızıdır. Milis subaylığı, evkaf kâtipliği ve kereste
ticareti yapan Ali Rıza Efendi, 1871 yılında Zübeyde Hanım`la
evlendi. Atatürk`ün beş kardeşinden dördü küçük yaşlarda öldü,
sadece Makbule (Atadan) 1956 yılına değin yaşadı.
 
Eğitimi
Küçük Mustafa
öğrenim çağına gelince Hafız Mehmet Efendi`nin mahalle
mektebinde öğrenime başladı, sonra babasının isteğiyle Şemsi
Efendi Mektebi`ne geçti. Ancak Mustafa Kemâl babasını çok
küçük yaşlarda kaybetti (1888). Bu nedenle okuldan ayrılmak
zorunda kaldı. Mustafa ve annesi dayıları ile birlikte
yaşamak üzere taşraya Rapla Çiftliği`ne gittiler. Onu annesi
büyüttü. Mustafa çiftlikte çalışmaya başlamış, ancak annesi
okula gitmemesi nedeniyle endişelenmeye başlamıştı. Sonunda,
annesinin Selânik`teki kız kardeşi ile birlikte yaşamalarına
karar verildi. Böylece Mustafa Selânik`e dönüp okulunu
bitirdi. Selânik Mülkiye Rüştiyesi`ne kaydoldu. Kısa bir
süre sonra 1893 yılında Askeri Rüştiye`ye girdi. Bu okuldaki
Matematik öğretmeni Mustafa Bey adına "Kemal" i ilave etti.
Askeri Rüştiyeyi 1895 yılında bitirdikten sonra, Mustafa
Kemal Manastırdaki Askeri İdadiye girdi. 1899 yılında
Manastır Askeri İdâdi`sini bitirip, 3 Mart 1899`da
İstanbul`da Harbiye`nin hazırlık sınıfına kaydoldu. 1902
yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu. Harp Akademisi`ne
devam etti. 11 Ocak 1905`te kurmay yüzbaşı rütbesiyle
Akademi`yi tamamladı.
Gazi
Ünvanının Verilmesi
Sakarya Zaferi`nden
sonra 19 Eylül 1921`de Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa
Kemal`e Mareşal rütbesi ve Gazi unvanını verdi. Kurtuluş
Savaşı, 24 Temmuz 1923`te imzalanan Lozan Antlaşması`yla
sonuçlandı. Böylece Sevr Antlaşması`yla paramparça edilen,
Türklere 5-6 il büyüklüğünde vatan bırakılan Türkiye
toprakları üzerinde ulusal birliğe dayalı yeni Türk
devletinin kurulması için hiçbir engel kalmadı. 23 Nisan
1920`de Ankara`da TBMM`nin açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti`nin
kuruluşu müjdelenmiştir. Meclisin Türk Kurtuluş Savaşı`nı
başarıyla yönetmesi, yeni Türk devletinin kuruluşunu
hızlandırdı. 1 Kasım 1922`de hilâfet ve saltanat birbirinden
ayrıldı, saltanat kaldırıldı. Böylece Osmanlı İmparatorluğu`yla
yönetim bağları koparıldı. 13 Ekim 1923`te Cumhuriyet
idaresi kabul edildi, Atatürk oybirliğiyle ilk cumhurbaşkanı
seçildi. 30 Ekim 1923 günü İsmet İnönü tarafından
Cumhuriyet`in ilk hükümeti kuruldu.
Atatürk`ün
Ölümü
Atatürk ülke
içerisinde sık sık seyahat etmiştir. Gemlik ve Bursa
gezileri esnasında soğuk almıştı. Tedavi olmak ve dinlenmek
üzere İstanbul`a geri döndü. Ama, ne yazık ki çok ciddi bir
şekilde hastalanmıştı. 10 Kasım 1938 tarihinde saat 09.05`te
yakalandığı siroz hastalığından kurtulamayarak İstanbul`da
Dolmabahçe Sarayı`nda hayata gözlerini yumdu, ama
insanlarının gözünde ölümsüzlük kazandı, insanlarının
kalplerinde yerini aldı. Cenazesi 21 Kasım 1938 günü törenle
geçici olarak Ankara Etnografya Müzesi`nde toprağa verildi.
Anıtkabir yapıldıktan sonra nâşı görkemli bir törenle 10
Kasım 1953 günü ebedi istirahatgâhına defnedildi.
|
